Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl: Cerddoriaeth fyw iachusol yn The Hive

Rydym wedi bod yn cynnal 'Jams Cerddoriaeth' rheolaidd gyda'r cerddor proffesiynol Charlie Gorman yn The Hive, gofod cymunedol i gleifion yn Ysbyty Brenhinol Caeredin, ers dros ddeng mlynedd. Mae'r profiadau cerddoriaeth fyw rhyngweithiol hyn, a ddatblygwyd mewn partneriaeth â rhaglen gelfyddydau ac iechyd Elusen GIG Lothian, Tonic Arts, wedi'u cynllunio'n benodol i gefnogi a gwella iechyd meddwl cleifion a staff. Cefnogir ac anogir cyfranogwyr i fynd ar y llwyfan ac ymuno â'r gerddoriaeth. 

Mae cerddoriaeth fyw yn chwarae rhan bwerus mewn adsefydlu ac adferiad i bobl â phroblemau iechyd meddwl acíwt. Yn The Hive, mae sesiynau cerddoriaeth fyw rheolaidd wedi dod yn rhan annatod o drefn arferol cleifion. Mae'r cysondeb hwn yn meithrin ymddiriedaeth, creadigrwydd ac ymgysylltiad dyfnach ymhlith cyfranogwyr.

Mae’r canwr a’r gitarydd Charlie Gorman, sy’n cyflwyno’r Music Jams, yn esbonio: 

Rydw i wedi gweld pa mor werthfawr a therapiwtig y gall cymryd rhan mewn cerddoriaeth fod i’r corff a’r meddwl. Mae fel pe bai pwysau wedi’i godi oddi ar eu hysgwyddau pan fydd pobl yn gwneud y penderfyniad dewr i fynd ar y llwyfan a chwarae offeryn – neu ganu cân o flaen eu ffrindiau ac aelodau eraill o’r gynulleidfa.”

Ychwanegodd Charlie:

“Mae llawer o bobl sy’n dod i mewn am y tro cyntaf yn ei chael hi’n eithaf anodd ymgysylltu. Ond mae’r gwahaniaeth rhwng pan maen nhw’n cyrraedd gyntaf a phan maen nhw o’r diwedd yn codi i ganu yn ddramatig iawn. Efallai bod gennych chi 100 o bobl yn The Hive, ond unwaith y bydd rhywun yn cymryd rhan, allwch chi ddim eu cael i eistedd i lawr – mae mor drawsnewidiol. Mae’n arbennig o werth chweil oherwydd bod llawer ohonyn nhw’n bobl ifanc, llawer yn wynebu sefyllfaoedd anodd. Rwy’n credu’n gryf eu bod nhw’n cael llawer allan ohono, o’r profiad a’r gymuned o’u cwmpas.”

Drwy ein partneriaeth â Tonic Arts, y llynedd yn unig fe wnaethom gyrraedd dros 2,000 o gleifion a chyflwyno 116 awr o gerddoriaeth fyw mewn lleoliadau gofal iechyd ledled Caeredin a Lothian. Yn ogystal â gwasanaethau iechyd meddwl, roedd hyn yn cynnwys pobl sy'n byw gyda dementia a'r rhai sy'n ddifrifol wael.

Dywed Jennifer Learmonth, Gweithiwr Gweithgareddau Cynorthwyol yn The Hive, fod Music Jam yn un o'i weithgareddau mwyaf poblogaidd a'i fod yn cael ei fwynhau gan bawb sy'n mynychu.

“Mae yna ychydig o bobl sy’n dod bob wythnos ac mae’r hwyl maen nhw’n ei chael o ganu gyda Charlie mor ysbrydoledig i’w wylio. Mae eu hwynebau wir yn goleuo ar ôl iddyn nhw ganu rhywbeth. Maen nhw bob amser mor falch ohonyn nhw eu hunain, ac yn briodol felly. Mae’r grŵp bob amser mor gefnogol o’i gilydd ar arweiniad Charlie. Mae’n rhoi cyfle i bobl sy’n aml yn teimlo’n ddi-rym fynegi eu hunain a chwarae eu hoff gân i ni. Mae hefyd yn gyfle gwych i ddod i adnabod cymeriadau a phersonoliaethau cleifion, a all helpu i ailadeiladu eu hunaniaeth a chefnogi eu hadferiad.”

Dywedodd Len McCaffer, Rheolwr Celfyddydau Tonic yn Elusen GIG Lothian:

“Mae Music Jam yn dod â phrofiadau mor werthfawr a dyrchafol i gleifion. Rydym wrth ein bodd yn cefnogi Cerddoriaeth mewn Ysbytai a Gofal i ddod â’r eiliadau hyn o lawenydd a chysylltiad i Ysbyty Brenhinol Caeredin, gan gydnabod y rôl bwysig y mae cerddoriaeth fyw yn ei chwarae wrth wella iechyd meddwl.”

Rydym yn deall y gall darparu amgylchedd cefnogol a chysylltu cleifion â gweithgareddau creadigol fel cerddoriaeth fyw chwarae rhan hanfodol wrth gefnogi eu hiechyd meddwl. Dyna pam y bydd y sesiynau Jam Cerddoriaeth rheolaidd yn The Hive yn parhau am flwyddyn arall diolch i gyllid gan Elusen GIG Lothian. Bydd hyn yn helpu i ddod â phŵer iacháu cerddoriaeth fyw i fwy o gleifion na fyddent fel arall yn cael ei phrofi.