Diwrnod Iechyd y Byd: Cefnogi mamau a babanod gyda cherddoriaeth fyw

Mae Diwrnod Iechyd y Byd eleni yn canolbwyntio ar iechyd mamau a babanod newydd-anedig a'r angen am gefnogaeth ddiogel ac effeithiol cyn ac ar ôl geni. Rydym yn tynnu sylw at yr effaith y mae cerddoriaeth fyw yn ei chael ar iechyd a lles mamau a babanod.

Gall cerddoriaeth fyw ysgafn drawsnewid amgylchedd ysbyty, gan ddod â theimlad o dawelwch i sefyllfa sy'n aml yn frawychus ac yn llawn straen. Mae ymchwil yn dangos y gall cerddoriaeth ysgafn ostwng cyfradd curiad calon babanod a gwella ansawdd eu cwsg, gan eu helpu i wella'n gyflymach a threulio llai o amser yn yr ysbyty.  

Mae'r canwr, gitarydd a chwaraewr banjo Sathari Kam o Music in Hospitals & Care yn ymweld ag unedau newyddenedigol yn Ysbyty'r Frenhines Charlotte a Chelsea, Ysbyty'r Santes Fair, ac Ysbyty Northwick Park.  

Mae Sathari wedi gweld gwelliannau clir mewn dangosyddion iechyd fel lefelau ocsigen wrth rannu cerddoriaeth fyw gyda babanod newydd-anedig. Mae hi'n egluro:

“Dylai’r lefelau ocsigen fod tua 100. Weithiau maen nhw’n dechrau’n is, ond wrth i mi ganu, gallwch chi weld y lefelau’n codi’n sydyn, yn aml o 89 i 98. Gallwch chi weld bod cerddoriaeth yn cael effaith gadarnhaol oherwydd bod lefelau ocsigen y babi’n gwella.” 

Mae ein rhaglen Awr Hwiangerddi yn cynnig y cyfle i brofi caneuon a melodïau tawelu, gan ddod â manteision pendant i fabanod a'u teuluoedd.  

Mae Sathari yn ychwanegu:

“Lullaby Hour yw fy hoff le i chwarae o bell ffordd. Dydw i ddim yn perfformio gigs mewn gwirionedd – mae'n well gen i leoliadau agos atoch lle gallaf greu caneuon a'u rhannu gyda chynulleidfa fach. Yn ddiweddar, rydw i wedi bod yn ffafrio'r gitâr oherwydd bod ganddi naws feddalach. Gallwch chi ei phlycio mewn ffordd fel ei bod bron yn swnio fel telyn, ac mae babanod yn ymddangos yn ymateb i hynny.” 

Datgelodd adborth gan y rhai sydd wedi profi Awr Hwiangerdd fod 85% o rieni’n teimlo llai o straen a phryder, ac wedi sylwi ar yr un peth yn eu babi. 

Mae Sathari yn egluro'r cysylltiad dwfn y gall cerddoriaeth ei greu, yn enwedig mewn adegau o densiwn neu ansicrwydd.

“Cafodd un gân Gatalaneg, Terra Nostra , effaith arbennig o ddofn. Fe’i cenais unwaith i fabi a oedd ar fin cael llawdriniaeth. Roedd mam y babi yn ifanc iawn – efallai 16 neu 17 – ac roedd ei rhieni’n ymddangos yn bryderus gyda hi. Wrth i mi ganu, syrthiodd y babi i gysgu, ac ymlaciodd y teulu cyfan yn amlwg. Roedd yn foment arbennig iawn. 

Pan fydda i’n siarad â’r nyrsys, maen nhw’n aml yn gofyn i mi ganu oherwydd bod y babi’n crio. Pan fydda i’n canu rhywbeth meddal, mae’r babi’n stopio crio ac yn aml yn cwympo i gysgu. Mae’n anhygoel gweld sut y gall cerddoriaeth wneud gwahaniaeth go iawn.” 

Mae gan gerddoriaeth y gallu i leihau straen a gwella cysylltiad emosiynol ar wardiau newyddenedigol ac unedau gofal iechyd plant ledled y DU. Mae pob babi yn haeddu'r dechrau iachaf mewn bywyd, a gall cerddoriaeth fod yn rhan hardd, naturiol o'r daith honno.