Dod â cherddoriaeth fyw yn ôl i ofal critigol yng Nghymru gyda Delyth Jenkins
Mae'r delynores Delyth Jenkins wedi bod yn gerddor Cerddoriaeth mewn Ysbytai a Gofal ers 2007, gan chwarae cymysgedd o gerddoriaeth draddodiadol Gymreig a'i chyfansoddiadau ei hun mewn amrywiaeth o leoliadau.
Yn ddiweddar, rydym wedi bod yn gweithio gyda Delyth a Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda i ddod â cherddoriaeth fyw yn ôl i ofal critigol yn Ysbytai Glangwili, Withybush a Thywysog Philip yn Ne Cymru am y tro cyntaf ers cyn y pandemig.
Fel cerddorion, mae ein chwarae wedi'i lywio a'i ysbrydoli gan ymateb y gwrandäwr. Mae pob ymateb gan glaf mewn gofal critigol yn werthfawr iawn ac mae mor ostyngedig bod yn ôl yn chwarae iddyn nhw.
“Mae’r cleifion mewn gofal critigol yn ddifrifol wael ac mae eu teulu a’u hanwyliaid yn teimlo dan straen ac wedi’u draenio’n emosiynol. Mae’r gerddoriaeth yn helpu i leddfu’r boen honno, boed yn gorfforol neu’n emosiynol.
Dw i'n chwarae'r delyn Geltaidd, ond mae gen i delyn lai hefyd dw i'n ei chwarae mewn ysbytai oherwydd gallaf fod yn symudol a symud o wely i wely. Dw i'n ceisio cyflwyno rhai alawon cyfarwydd. Er enghraifft, pe bai dyn yn canu mewn côr meibion, efallai y byddwn i'n chwarae rhai emynau Cymraeg.
Nid oes ymateb amlwg i'r gerddoriaeth bob amser. Efallai na fydd rhai o'r cleifion yn gallu symud na siarad. I rywun yn y sefyllfa hon, gall eu salwch weithiau wneud iddynt deimlo'n gloi i'w cyrff ac mae'r gerddoriaeth yn ffordd o'u helpu i ddianc.
Gallai fod yn llygaid yn agor, troed yn symud mewn amser i'r gerddoriaeth, ystum dwylo'n mynd i gymeradwyo, neu gallai fod yn wên.
Mae un aelod o staff wedi dweud wrtha i 'mae'n hyfryd clywed rhywbeth heblaw bipian parhaus y peiriannau,' ac mae llawer o rai eraill wedi dweud pa mor dawel ac ymlaciol maen nhw'n cael y gerddoriaeth.
Roeddwn i'n chwarae wrth wely dyn oedd yn anymwybodol. Nid oedd wedi siarad ers dros wythnos ac roedd ei deulu i gyd wedi ymgynnull o'i gwmpas. Pan orffennais chwarae, siaradodd. Dywedodd 'roedd hynny'n brydferth,' ac nid oedd llygad sych yn y tŷ. Y teulu, fi, a'r staff hefyd, a oedd mor synnu a llawen o weld effaith mor gadarnhaol ar y claf.
Fel cerddorion, mae ein chwarae wedi'i lywio a'i ysbrydoli gan ymateb y gwrandäwr. Dw i'n meddwl bod hyn yn arbennig o wir gyda gofal critigol. Mae pob ymateb gan glaf yma yn werthfawr iawn ac mae mor ostyngedig bod yn ôl yn chwarae iddyn nhw.”
Darllenwch ein cylchlythyr sylw ar salwch difrifol