Cerddor yn Syllu ar: Caroline Clipsham

Ein Cerddorion dan Sylw ar gyfer mis Ionawr yw'r pianydd Caroline Clipsham, sydd wedi bod yn gweithio gyda ni ers dros 20 mlynedd. Mae personoliaeth gynnes Caroline a'i repertoire eang, sy'n cwmpasu unrhyw beth o hwiangerddi i ddarnau clasurol, yn ei gwneud hi'n boblogaidd mewn amrywiaeth o leoliadau gofal iechyd.

Sut wnaethoch chi ymwneud â Cherddoriaeth mewn Ysbytai a Gofal gyntaf?

Roedd yn dal i gael ei alw'n Gyngor Cerddoriaeth mewn Ysbytai bryd hynny, a chlywais amdano gyntaf trwy ddau gerddor arall roeddwn i'n chwarae gyda nhw mewn triawd ar y pryd. Roedden nhw angen pianydd ar gyfer cyngerdd ac fe wnes i gamu i mewn ar fyr rybudd. Dw i'n meddwl i mi wneud yn iawn, gan i mi gael fy ngofyn a hoffwn i barhau i berfformio i'r elusen, ac os felly, byddai'r cyngerdd hwnnw'n cael ei ddosbarthu fel fy nghlyweliad. A dyna sut y dechreuodd y cyfan! Dw i'n cofio fy ychydig gyngherddau cyntaf gyda John a Lisa yn fyw, gan eu bod nhw mor hwyl. Ers hynny dw i wedi gweithio gydag amrywiaeth o gerddorion ledled y wlad, ac wedi cwrdd â phobl wych. Fel cerddor llawrydd, dyma'r gwaith mwyaf gwerth chweil.

Beth fu rhai o'ch uchafbwyntiau?

Mae yna lawer o eiliadau cofiadwy wedi bod. Yn y Royal Marsden yn Chelsea, lle'r oeddwn yn rhoi cyngerdd gyda chlarinetydd, gofynnwyd i ni fynd i fyny ychydig o risiau i chwarae i glaf a oedd yn rhy sâl i gael ei symud, ond a oedd wrth ei bodd yn clywed y clarinét yn chwarae wrth ei hochr ei gwely fel yr arferai chwarae ei hun. Roedd yna ychydig o ddagrau o gwmpas.

Mae yna bob amser yr eiliadau arbennig hynny pan fydd cleifion â dementia, sydd efallai heb ymgysylltu na siarad ers blynyddoedd, yn ymuno'n sydyn â chân ac yn gwybod yr holl eiriau, neu pan fydd atgofion yn cael eu sbarduno gan ddarn penodol. Mae llygaid yn goleuo ac mae'n cychwyn sgwrs gyfan; mae'n brofiad hynod werth chweil.

Mae gen i hoffter hefyd o ysbytai plant, fel Ysbyty Plant Southampton, lle rydw i wedi cael llawer o hwyl gyda chantores Music in Hospitals & Care, Ciara, sy'n anhygoel gyda'r plant. Maen nhw mor llawn brwdfrydedd dros y gerddoriaeth ac wrth eu bodd yn dawnsio a chanu, pa mor sâl bynnag ydyn nhw. Rydw i hefyd yn hoff iawn o Hosbis y Plant yma yng Ngogledd Dyfnaint.

Dywedwch wrthym am greu eich perfformiad gwych o'r Dyn Eira fel rhan o'n rhaglen Nadolig.

Rwy'n cynnal cyfres o gyngherddau yma yng Ngogledd Dyfnaint i blant a theuluoedd, a chyn y cyfnodau clo amrywiol, ein prosiect Nadolig oedd sawl perfformiad o The Snowman gyda'r artist mim lleol a'r adroddwr straeon Kirsty Allen. Roedden ni i fod i berfformio hwn mewn ychydig o leoliadau gwahanol nes i gyfyngiadau COVID olygu na allem ni wneud hynny. Roedd yn rhaid i ni i gyd ailfeddwl sut roedden ni'n gwneud pethau, felly cafodd cynlluniau eu gohirio am ychydig - nes i Music in Hospitals & Care holi a allem ni wneud perfformiad fideo.

Fe wnaethon ni ddod i arfer â’r ochr dechnegol i bethau’n gyflym (nad yw’n fy maes i o gwbl!) gyda set ddiddorol o ffonau, gliniaduron a meicroffonau, i gyd wedi’u cydbwyso’n beryglus ar bentwr o lyfrau a thripodau. Yr unig beth oedd ar goll oedd soprano bachgen i ganu ‘Walking in the Air’. Doedden ni ddim yn gallu defnyddio canwr arall oherwydd cyfyngiadau, felly fe wnaethon ni chwarae gyda’r syniad o chwarae’r gerddoriaeth yn unig (nid yw’r naill na’r llall ohonom yn dda am ganu!) nes i fy merch ddod i mewn a dechrau canu gyda’r gân. Dysgodd y gân yn gyflym ac roedd ei llais yn addas iddi, felly cwblhaodd ein creadigaeth. Roedden ni hefyd yn meddwl, gan ei bod wedi’i hanelu at blant, y bydden nhw’n hoffi gweld plentyn arall yn y fideo hefyd.

Roedd yn brosiect hyfryd i'w wneud, ac fe'i gwnaeth hyd yn oed yn fwy gwerth chweil a phleserus o wybod ar gyfer pa gynulleidfa y cafodd ei greu yn y diwedd. Diolch i Music in Hospitals & Care am ein galluogi i wneud hyn.