Wythnos gofalwyr: Ysbyty Dyffryn Leven

Yr Wythnos Gofalwyr hon, rydym yn tynnu sylw at rôl hanfodol gofalwyr a'r gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy'n eu cefnogi. Yn Ysbyty Cyffredinol Dyffryn Leven yn Alexandria, mae'r Uwch Nyrs Morven Cowie yn arwain wardiau Fruin a Katrine, sy'n gofalu am gleifion sy'n byw gyda dementia ac anghenion iechyd meddwl cymhleth. Mae llawer yn profi lefelau uchel o ofid, gan gynnwys cynnwrf, ymddygiad ymosodol, a diffyg ataliaeth.

I Morven a'i thîm, mae dod o hyd i ffyrdd o reoli'r ymddygiadau hyn wrth leihau dibyniaeth y claf ar feddyginiaeth yn rhan hanfodol o ofal cleifion. Un dull sydd wedi dangos ei fod yn cael effaith wirioneddol yw cynnwys cerddoriaeth fyw.

“Rydym wedi gweld manteision cerddoriaeth mewn lleoliad clinigol,” eglura Morven. “Gall cerddoriaeth fyw leihau pryder a chyffro yn sylweddol. Mae’n cynnig cysur, yn tawelu’r amgylchedd ac yn creu profiad a rennir a all fod yn wirioneddol therapiwtig i gleifion a’r rhai o’u cwmpas.”

Dros y blynyddoedd, mae Morven wedi cefnogi llawer o ofalwyr sy'n ymweld ag anwyliaid ar y wardiau. Mae hi'n cydnabod y gost emosiynol a chorfforol o ofalu am rywun ag anghenion iechyd meddwl cymhleth a pha mor ynysig y gall y profiad fod yn aml.

“Fy nghyngor mwyaf i ofalwyr yw estyn allan a derbyn y cymorth sydd ar gael,” meddai. “Gall fod ymdeimlad o euogrwydd ynghylch gwneud hynny, ond ni ddylai pobl deimlo’n euog. Mae angen cymorth ar bawb ar ryw adeg, ac mae derbyn cefnogaeth yn caniatáu ichi dreulio amser mwy ystyrlon gyda’ch anwylyd.”

Eleni, thema Wythnos y Gofalwyr yw Gofalu am Gydraddoldeb, sy'n anelu at godi ymwybyddiaeth o'r anghydraddoldebau y mae gofalwyr di-dâl yn eu hwynebu, gan gynnwys risgiau cynyddol o dlodi, iechyd gwael ac ynysu cymdeithasol.

“Wrth siarad â gofalwyr, rwy’n gwybod bod llawer yn teimlo bod yn rhaid iddyn nhw gario’r baich ar eu pennau eu hunain,” ychwanega Morven. “Mae gofalu yn gyfrifoldeb llawn amser, a heb gefnogaeth, gall llosgi allan gofalwyr ddigwydd yn gyflym iawn.”

Dywedodd Kirstyn Knowles, Rheolwr Cerddoriaeth Fyw Music in Hospitals & Care yn yr Alban:

“Mae gofalwyr yn chwarae rhan bwysig iawn ym mywydau’r bobl maen nhw’n gofalu amdanyn nhw, sydd fel arfer yn digwydd heb fawr o gydnabyddiaeth na seibiant. Rydym ni mor ffodus o allu gweithio ochr yn ochr â gweithwyr proffesiynol fel Morven sy’n deall sut y gall cerddoriaeth fyw leihau straen, lleddfu pryder a chreu eiliadau o gysylltiad hyd yn oed yn yr amseroedd mwyaf heriol.”

Mae Wythnos y Gofalwyr yn gyfle i ddathlu gwydnwch gofalwyr ym mhobman ac i dynnu sylw at bwysigrwydd creu profiadau cerddoriaeth fyw lle gallant deimlo'n gysylltiedig â'u hanwylyd a rhannu atgofion newydd.