Torri Caerfyrddin
Ers 2023, mae cerddorion proffesiynol o Gerddoriaeth mewn Ysbytai a Gofal wedi bod yn rhannu cerddoriaeth fyw gyda Caerfyrddin Breakthro', elusen sy'n cefnogi plant 4-18 oed ag anableddau corfforol a dysgu yn Sir Gaerfyrddin.
Mae cerddor Cerddoriaeth mewn Ysbytai a Gofal, Chris Knibbs, yn esbonio sut mae'n addasu pob profiad cerddoriaeth fyw i gyd-fynd ag egni'r grŵp:
“Ar gyfer grŵp ifanc fel hyn, rydyn ni’n cynyddu cyflymder y gerddoriaeth. Mae ganddyn nhw lwyth o egni ac maen nhw eisiau ei ddefnyddio. Fel arfer, dw i’n codi’r offeryn, heb ei chwarae, fel eu bod nhw’n gallu ei gyffwrdd ac yna ei symud ychydig bach. Maen nhw’n gallu teimlo’r dirgryniadau ac maen nhw mewn rheolaeth.”
Mae'r gerddoriaeth fyw wedi'i theilwra i gefnogi cyfathrebu, hyder a lles y plant a'r bobl ifanc. Mae'r cerddor Holly Robinson, chwaraewr ffidil gyda Music in Hospitals & Care sy'n chwarae gyda Chris, yn tynnu sylw at sut mae hyd yn oed y dewis o offeryn ac arddull yn cael ei ystyried yn ofalus.
“Rydyn ni’n meddwl yn ofalus am y gerddoriaeth rydyn ni’n mynd i’w chyflwyno, ac yn sicrhau bod gennym ni gymysgedd o bethau bywiog, ond hefyd pethau mwy tawel,” meddai Holly. “Efallai y byddwn ni’n gwneud rhai pethau cyfarwydd, o bosibl yn gwneud rhai alawon Cymreig maen nhw wedi’u dysgu yn yr ysgol. Rydyn ni hefyd yn meddwl am yr offerynnau rydyn ni’n eu cyflwyno. Os ydyn ni’n dod ag offerynnau taro, gallwn ni gynnig curwyr meddal dim ond i ostwng y sain ychydig.”
Mae Emyr Baynon, Cydlynydd Breakthro' Caerfyrddin, yn ychwanegu: “Rwy’n credu bod y gwaith y mae Cerddoriaeth mewn Ysbytai a Gofal yn ei wneud yn rhyfeddol. Mae rhai o’r plant rydyn ni’n eu cefnogi yn ddi-eiriau neu mae ganddyn nhw broblemau synhwyraidd. Mae Chris a Holly wir yn gwerthfawrogi anghenion y plant, felly os nad oes gan rywun ddiddordeb arbennig neu awydd i gymryd rhan ond ei fod yn mwynhau’r gerddoriaeth ac yn eistedd yn ôl i fwynhau, byddan nhw’n parchu hynny.”
“Gallwch weld sut mae’r plant yn goleuo gyda’r gerddoriaeth, gan ymgysylltu yn eu ffordd eu hunain, boed hynny drwy ddawnsio, cymeradwyo, neu fwynhau’r awyrgylch yn unig,” meddai Chloe Baker, Cydlynydd Cerddoriaeth Fyw Cerddoriaeth mewn Ysbytai a Gofal yng Nghymru. “Mae cerddoriaeth fyw yn helpu i greu gofod a rennir lle mae pawb yn cael eu cynnwys a’u gwerthfawrogi, sef yn union beth yw Breakthro’.
Mae ein cerddorion wedi bod yn anhygoel wrth addasu eu dull; rhannu eu hofferynnau, gwahodd y plant i'r gerddoriaeth ar eu cyflymder eu hunain, a defnyddio elfennau synhwyraidd i'w gwneud yn gwbl hygyrch ac yn ddeniadol.”
I lawer o'r plant yn Caerfyrddin Breakthro', dyma eu profiad cyntaf o gerddoriaeth fyw mewn lleoliad gofal. Boed hynny drwy ganu, dawnsio, tapio, neu wrando'n unig, mae cerddoriaeth yn agor ffyrdd newydd o gysylltu a chyfathrebu.